kino, teatr, muzyka

Warszawa

Ostatnie warszawskie bary mleczne

"Przewodnik po restauracjach. Warszawa pełną gębą 2010/2011"
24.11.2010 , aktualizacja: 30.11.2010 13:25
A A A Drukuj
Z kilkudziesięciu działających jeszcze 20 lat temu dziś zostało ledwie 14. I z każdym rokiem ich liczba się zmniejsza.
Bar mleczny - polski rodzaj baru szybkiej obsługi, który upowszechnił się w okresie międzywojennym i później w okresie powojennym. Bary mleczne były podobne w działaniu do dzisiejszych jadłodajni, ale oparte na kuchni tradycyjnej. Nazwa baru pochodzi od przewagi dań mlecznych. W jadłospisie występowały także potrawy oparte na jajkach (np. omlety), kaszach czy mące (np. pierogi), a znacznie rzadziej mięsne. W latach pięćdziesiątych XX w. w niektórych barach mlecznych oferowano także piwo.
Bar mleczny
Bar mleczny - polski rodzaj baru szybkiej obsługi, który upowszechnił się w okresie międzywojennym i później w okresie powojennym. Bary mleczne były podobne w działaniu do dzisiejszych jadłodajni, ale oparte na kuchni tradycyjnej. Nazwa baru pochodzi od przewagi dań mlecznych. W jadłospisie występowały także potrawy oparte na jajkach (np. omlety), kaszach czy mące (np. pierogi), a znacznie rzadziej mięsne. W latach pięćdziesiątych XX w. w niektórych barach mlecznych oferowano także piwo.
Ruda Śląska, bar mleczny ''Popularny''
Fot. Łukasz Giza / Agencja Gazeta
Ruda Śląska, bar mleczny ''Popularny''
Szyld baru mlecznego APETYT w Poznaniu
Szyld baru mlecznego APETYT w Poznaniu

mat. organizatora
"Przewodnik po restauracjach. Warszawa pełną gębą 2010/2011"
ZOBACZ TAKŻE
Dwa lata temu minęła 60. rocznica powstania pierwszego baru mlecznego. W ciągu następnych kilkunastu lat powstało ich prawie 500.

Stały się symbolem żywienia zbiorowego PRL-u, wyśmiewanym zarówno w tamtych czasach, jak i - szczególnie chętnie - obecnie. Czy pamiętacie sceny z "Misia" w reż. Stanisława Barei? Są ludzie, którzy twierdzą, że jadali w takich barach, gdzie sztućce zabezpieczano łańcuchami, a metalowe miski przytwierdzane były do stołów. I za nic nie chcą przyjąć do wiadomości, że był to wyłącznie żart Barei.



Ironiczny stosunek do barów generowali przede wszystkim intelektualiści, którym od samego początku zestawienie baru z mlekiem wydawało się czymś kabaretowym. Bary stały się popularne w Europie w pierwszej połowie XX wieku, będąc przejawem amerykanizacji życia codziennego. Po wprowadzeniu w Stanach prohibicji europejskie bary stały się schroniskami dla części amerykańskiego personelu, który musiał szukać nowych miejsc pracy. I w takich przybytkach mleko było ostatnim napojem, którego należało tam szukać.

Gdy więc w roku 1948 obywatelka Szymczakiewicz Zofia została kierowniczką baru mlecznego Pionier w Krakowie, śmiechom nie było końca. Szybko jednak lokale tego typu stały się jednym z najważniejszych segmentów gastronomii popularnej. Początkowo kontynuowały tradycje przedwojennych mleczarni, serwowały głównie napoje i potrawy nabiałowe. Z czasem pojawiły się też inne potrawy. Po transformacji przełomu lat 80. i 90. zaczął się dla nich zły czas. Kojarzone ze światem ludzi ubogich, często beneficjentów pomocy społecznej, zaczęły znikać z naszych ulic. Nie, klienci ich nie opuścili, ale nie byli to ludzie, z którymi liczył się kiełkujący kapitalizm.

Dobrze usytuowane lokale warszawskich mleczaków przejmowane były przez gastronomię komercyjną i nakierowaną na warstwy lepiej zarabiające. Z kilkudziesięciu działających jeszcze 20 lat temu dziś zostało ledwie 14. I z każdym rokiem ich liczba się zmniejsza.

Dlatego szanujmy bary mleczne, bo gdy ich zabraknie, gdzie zjemy zalewajkę, naleśniki z twarogiem czy półtorej porcji leniwych bez cukru?

Zobacz na mapie, gdzie w Warszawie znajdziesz bar mleczny.


Pokaż Bary mleczne w Warszawie na większej mapie

Przeczytaj także: Recenzje kulinarne Macieja Nowaka.



Konkurs!

Aluminiowe sztućce, ceraty na stołach, firanki w kratkę i samoobsługa - z tym kojarzy się typowy bar mleczny. Tobie też?

Masz w swoich zbiorach zdjęcie baru mlecznego z dawnych lat? A może w Twojej okolicy funkcjonuje jeszcze taki bar? Zrób mu zdjęcie.

Na Wasze stare i nowe zdjęcia barów mlecznych czekamy do 3 grudnia pod adresem cjg_warszawa@agora.pl. W tytule wpiszcie 'Bar', a w treści opis miejsca i swoje dane osobowe.

Dla autorów 3 najciekawszych zdjęć mamy książki: "Przewodnik po restauracjach. Warszawa pełną gębą 2010/2011".

Podziel się

  • Ostatnie warszawskie bary mleczne slawnw 27.11.10, 18:38

    Oj, jak się rozczuliłem...To teraz barów mlecznych żal? Nie przeszkadza ich PRL-owska przeszłość?Coś tam zawsze się w kraju uchowało: »

  • w barach mlecznych bylo bardzo dobre jedzenie wybitniemadry 03.12.10, 10:53

    za komuny zarcie w barach mlecznych bydlo doskonale, o wiele lepsze nich w knajpach, ceny przystepne i zarcie bardzo smaczne, ten wasza bareja to byl jakis jebniety chloptys»

  • Bar mleczny "Mewa" we Wrocławiu. acc4 11.12.10, 17:10

    Był po drugiej stronie Mostu Uniwersyteckiego. Pierogi ruskie byly w nim za Gierka znakomite, obficie polane skwarkami ze słoniny. Ciekawe czy jeszcze się ostał? Muszę przy okazji sprawdzić.»