Wolność Granice Moc Szacunek

W 75 rocznicę śmierci Marszałka, Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku organizuje plenerową wystawę, której otwarcie zaplanowane jest na 12 maja, w Warszawie.

Wystawa ma charakter ogólnonarodowy. Odwiedzi 15 polskich miast, w każdym z nich goszcząc po kilkanaście dni. Ekspresyjna forma i skala tego wydarzenia rocznicowego niewątpliwie nikogo nie pozostawi obojętnym.

Cztery wieże - cztery pojęcia

Motywem przewodnim wystawy jest passus z przemówienia Ignacego Mościckiego, wygłoszonego podczas uroczystości pogrzebowych Józefa Piłsudskiego:

"Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek".

Te cztery pojęcia opisują wartości którymi kierował się Marszałek, przez całe życie, jako żołnierz, duchowy przywódca narodu, Naczelnik Państwa.

Owe cztery znaczące słowa i sens w nich zawarty przedstawione są poprzez cztery wieże, z których każda zbudowana jest z czterech kontenerów morskich. Widnieją na nich wizerunki Józefa Piłsudskiego. Każda z wież dedykowana jest innemu pojęciu. Na najniższych kontenerach umieszczono gabloty zawierające zdjęcia, cytaty z pism Marszałka, istotne fakty. Przybliżają one także poglądy Piłsudskiego, do dziś zaskakujące swoją aktualnością.

Porządek prezentowanych treści opisuje komisarz wystawy, profesor Uniwersytetu Warszawskiego - Rafał Habielski:

Wolność to listopad 1918 roku, społeczeństwo obywatelskie, demokracja-parlamentaryzm i niepodległość; Granice to walka o nie, rok 1920, integralność, konsolidacja państwa; Moc to państwo, armia, polityka zagraniczna, ale także duch i siła; wreszcie Szacunek - dla Polski, dla państwa, dla odmienności i szacunek dla Piłsudskiego, jaki naród polski wyraził podczas uroczystości pogrzebowych.

Ekspozycja nie ma charakteru biograficznego. Jest próbą przedstawienia koncepcji i sensu działań podejmowanych przez Marszałka, również jego zasług, choć prezentowanych nie wprost.

Naszą intencją jest zwrócenie uwagi na ponadczasowe przesłanie myśli męża stanu, czyli takie kwestie, jak niezależność, sprawność i siła państwa, związki między obywatelem, a państwem.

Jak podkreśla Krzysztof Jaraczewski, dyrektor muzeum jego imienia, wystawa nie ma być związana tylko z obchodami rocznicowymi.

Od śmierci Marszałka minęło 75 lat. Przez ten czas nasza historia obfitowała w wiele dramatycznych wydarzeń, dlatego do tamtych czasów możemy dzisiaj podejść z dystansem, refleksją, dając pod rozwagę słowa organizujące wystawę. Pojęcia, które wypowiedział prezydent Mościcki, kiedy je przeanalizujemy, definiują państwo twórcze. W tym momencie rozwoju naszego kraju - państwa i społeczeństwa - są bardzo użyteczne.

Nie mając jeszcze swojego budynku muzealnego, ogólnonarodowa wystawa ma objazdowy charakter i jest hołdem, wyjściem naprzeciw postawy społeczeństwa, które po 1989 roku, oddolnie, wyniosło postać Józefa Piłsudskiego, przywracając mu znaczenie jako symbolu narodowego. Bo to społeczeństwo upomniało się o niego budując mu pomniki, nazywając jego imieniem szkoły, ulice, place.

Pomysłodawcy wystawy chcą, by miała ona charakter jak najbardziej otwarty, nie wymuszający obejrzenia jej w całości i konkretnej kolejności. Odbiorca zostaje postawiony przed wyborem, zarówno co, jak i w jaki sposób odczytać jej przesłanie.

Otwarcie wystawy zaplanowane jest na 12 maja, w Warszawie. Oficjalne uroczystości rozpoczną się o godzinie 15.00, na skwerze J. Giedroycia, przy pomniku Marszałka, gdzie umiejscowiona będzie wystawa.

Akcja zbierania pamiątek

Przy okazji wystawy i wydarzeń rocznicowych organizatorzy zwrócą się do społeczeństwa z prośbą o przekazywanie pamiątek z czasów Józefa Piłsudskiego. Znajdą one swoje miejsce w muzeum, które zostanie wybudowane w Sulejówku. Idea jest podobna, jak w przypadku Muzeum Powstania Warszawskiego, które wypełnione zostało podarowanymi przez ludzi dokumentami, zdjęciami, przedmiotami.

Mówi Krzysztof Jaraczewski:

Symbol, jakim stał się Józef Piłsudski, jest niematerialny, jednak w społeczeństwie stabilnym zawsze szuka się dla niego materialnego, namacalnego odwołania Chcemy, by nasze zbiory rodzinne, uzupełnione zostały o pamiątki innych ludzi, rodzin. Marszałek nie żył w próżni. By odtworzyć jego czasy, potrzeba szerokiego, społecznego kontekstu. Liczymy, że Polacy zechcą wspólnie z nami oddać obraz epoki.

W muzeum znaleźć się mają nie tylko buława, mundury, szable i dokumenty Marszałka, ale też rzeczy codziennego użytku pochodzące z tamtych czasów, gazety, bilety tramwajowe, plakaty, zdjęcia rodzinne, pamiątki wojskowe, słowem - wszystko, co jest nośnikiem pamięci tamtych czasów.